Metro Konya'da güneş paneli yerleşimi için 3D çatı tarama

Proje

Büyük toptan perakende zincirlerinden Metro Gross Market, Türkiye'deki mağazalarının çatılarına güneş enerjisi sistemleri kurmayı planlıyordu. Mühendislik ekibinin kurulumdan önce her çatının güncel durumunu santimetre hassasiyetinde görmesi gerekiyordu. Mimari çizimler tek başına yeterli değildi. Çatı ölçüleri, eğimler, engeller, drenaj hatları, iklimlendirme üniteleri ve yapısal elemanlar üç boyutlu modelde yer almalıydı. Panel yerleşimi ve beklenen enerji üretimi bu verilere göre hesaplanacaktı.

Konya mağazası, ülke çapındaki çalışmanın pilotu oldu. Dronla hava fotogrametrisi ve ayrıntılı 3D modelleme kullanarak binanın tamamının hassas bir dijital ikizini ürettik. Mühendisler panel konumlarını, eğimlerini ve aralıklarını bu model üzerinden hesaplayabildi. Tekrarlanan saha ziyaretlerine ve insan hatasına açık elle ölçümlere gerek kalmadı.

Projenin gerektirdikleri

Büyük binalardaki çatı GES projelerinde milimetreler bile mühendislik hesabını etkileyebilir. Bu işte yalnızca tesisi görüntülemek yeterli değildi. Ölçüm doğruluğu, çatının karmaşık yapısı ve mağazanın günlük işleyişi birlikte ele alınmalıydı.

Çatının tamamında santimetre hassasiyeti

Güneş panelinin konumu ve eğimi, bulunduğu yerdeki güneş açılarına uygun olmalı. Küçük sapmalar, 25 yılı aşan kullanım süresinde önemli enerji kayıplarına yol açabilir. Bu nedenle çatı yüzeyinin tamamında ±2 cm doğruluk gerekiyordu. Çıplak gözle seçilemeyen eğimler ve kot farkları da mühendislik hesaplarına girecek veride bulunmalıydı.

Çatıdaki ekipman ve engeller

Mekanik ekipmanlar, iklimlendirme ve havalandırma üniteleri, drenaj sistemi, anten direkleri, erişim kapakları ve parapetler kullanılabilir çatı alanını sınırlıyordu. Her biri panel verimini etkileyen gölgeler oluşturabiliyordu. Geleneksel iki boyutlu ölçümler ve mimari planlar, yerleşim hesabı için gereken üç boyutlu ilişkileri yeterli ayrıntıyla göstermiyordu.

Diğer mağazalarda da uygulanabilecek yöntem

Konya'da kurduğumuz yöntemin Türkiye genelindeki onlarca Metro mağazasında tekrarlanabilmesi gerekiyordu. Hava görüntülerinin toplanmasından veri işlemeye ve mühendislik dosyalarının teslimine kadar ortak bir iş akışı geliştirdik. Böylece binanın büyüklüğü, konumu veya çatının karmaşıklığı değişse de aynı kalite düzeyi korunabilecekti.

Mağaza çalışırken veri toplamak

Metro mağazalarında müşteri trafiği ve yükleme alanındaki çalışma gün boyunca sürüyor. Ölçüm sırasında alışverişi aksatmamak, sevkiyat girişlerini kapatmamak ve çalışanlarla müşteriler için güvenlik riski yaratmamak gerekiyordu. Bütün veriyi, önceden belirlenmiş erişim süresi içinde toplamalıydık.

Nasıl çalıştık

Dronla hava fotogrametrisi

Binanın tamamını ve çevresini profesyonel dron sistemleriyle görüntüledik. Farklı irtifa ve açılardaki planlı uçuşlarda, birbiriyle örtüşen yüzlerce yüksek çözünürlüklü fotoğraf çektik. Yüzeyleri, engelleri ve yapısal ayrıntıları bu görüntülerle kapsadık. Çatıya çıkmadan, iskele kurmadan ve mağazanın çalışmasını aksatmadan veri topladık.

Yoğun 3D yüzey modeli ve nokta bulutu

Hava fotoğraflarını ContextCapture yazılımında işledik. 1,1 milyonun üzerinde üçgen ve 615.000'i aşkın köşe noktası içeren yoğun bir 3D yüzey modeli oluşturduk. Model, bina geometrisini santimetre hassasiyetinde gösteriyordu. Çatı eğimleri, kot farkları, ekipman konumları, parapet yükseklikleri ve güneş enerjisi hesaplarında gereken yapısal ayrıntılar aynı modelde toplandı.

Hâlihazır haritalar

3D modelden, mevcut durumu ölçüleriyle gösteren hâlihazır haritalar çıkardık. Türkiye'deki inşaat ve altyapı projelerinde mühendislik standartlarının gerektirdiği resmî belge formatını kullandık. Haritalar; statik proje ve GES ekiplerinin ayrıntılı planlama, izin başvurusu ve mevzuata uyum çalışmalarında ihtiyaç duyduğu ölçüleri ve koordinat referanslarını içeriyordu.

Panel yerleşimini ölçüm verisine göre hesaplamak

Mühendisler, binanın gerçek geometrisi üzerinden panel eğimlerini ve sıra aralıklarını hesapladı. Sıraların birbirine gölge düşürmesini önleyen mesafeleri belirledi, çatı ekipmanlarının gölgelerinden kaçınan yerleşimler hazırladı. Yıl boyunca değişen güneş açılarını dikkate alan bu analiz, sistemden en yüksek enerji verimini alacak düzeni ortaya koydu. Elle ölçüm ve tahminle elde edilemeyecek kapsamda bir yerleşim hesabı yapıldı.

Etkileşimli 3D model

Aşağıdaki modelde Metro Konya mağazasının tamamını inceleyebilirsiniz. Dron fotogrametrisiyle hazırladığımız modeli döndürüp yakınlaştırarak çatı geometrisini, ekipmanların konumlarını ve yapısal ayrıntıları görebilirsiniz. GES panel yerleşimi hesaplarında kullanılan veri ayrıntısı modelin üzerinde izlenebilir.

Teslim edilen işler

Yoğun 3D yüzey modeli: Binanın tamamını kapsayan, gerçek görünümünü yansıtan dijital ikiz. Mühendislik analizlerinde, güneş simülasyonlarında ve paydaş sunumlarında kullanılabilecek biçimde hazırlandı.

Nokta bulutu: Coğrafi referanslı yoğun nokta bulutu verisini .e57 ve .las formatlarında teslim ettik. Dosyalar, sonraki mühendislik çalışmalarında BIM, CAD ve CBS platformlarıyla kullanılabilecek yapıdaydı.

Hâlihazır haritalar: Koordinat referanslarını içeren, Türkiye'deki mühendislik standartlarına uygun haritalar. İnşaat izinleri ve resmî başvurularda kullanılacak belge formatında hazırlandı.

GES yerleşim verileri: Çatı ölçüleri, engel haritaları, eğim analizleri ve boyutsal veriler. Mühendislerin enerji verimini artıracak panel konumlarını, eğimleri ve sıra aralıklarını hesaplaması için teslim edildi.

Ortofoto ve saha kayıtları: Binayı ve çevresini tepeden gösteren yüksek çözünürlüklü hava ortofotoları. Ölçekli ve ölçü alınabilir bu görüntüler, proje planlaması ve arşiv için hazırlandı.

Teknik bilgiler

Bu çalışmanın GES projesine katkısı

Güncel olmayan çizimlerle veya yaklaşık ölçülerle kurulan bir panel düzeni, sistemin 25 yıllık ömrü boyunca beklenenin altında üretim yapabilir. Her gün tekrarlanan enerji kaybı, yıllar içinde önemli bir maliyete dönüşür. Bu yüzden yatırım kararının dayandığı ölçüm verisi önemlidir.

Santimetre hassasiyetindeki dijital ikizle, farklı panel düzenleri kurulumdan önce sanal ortamda denenebilir. Mühendisler gölgeleri ve yapısal uyumu ölçüm verisi üzerinden değerlendirebilir. Enerji verimini artıracak yerleşimi, fiziksel uygulamaya geçmeden belirleyebilir.

Tesisinizde yenilenebilir enerji planlaması için 3D tarama, çatı belgelemesi veya altyapı projesine yönelik hâlihazır ölçüm gerekiyorsa mühendislik ekibinizin kullanacağı hassas verileri hazırlıyoruz. Diğer endüstriyel vaka çalışmalarımızı inceleyebilir veya projenizin ihtiyaçlarını bizimle paylaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Diğer sorularınız için sıkça sorulan sorular sayfasını inceleyebilir veya bize yazabilirsiniz. Bir iş günü içinde yanıt veriyoruz.