Madrid'de dron çekiminin süresini ve maliyetini ne belirler?
Madrid metropol alanının büyük bölümü, havaalanlarına bağlı UAS coğrafi bölgelerinin içinde kalır. Burada bir dron çekimi planlarken iki ayrı hazırlık gerekir. Fotoğraf için ışığı, açıyı ve yapıyı değerlendiririz. Uçuş içinse pervaneler dönmeden önce hava sahası dosyasını açar, koordinasyonu tamamlar ve şartları netleştiririz. Müşterilerin takviminde genellikle ilk hazırlık yer alır; çekim tarihini değiştiren ise çoğu zaman ikincisidir.
Madrid'de dron izinleri yazımızda kuralları, hava sahalarından sorumlu kurumları ve ihlallerin ceza sınırlarını anlatıyoruz. Bu yazıda ise teklif aşamasındaki diğer soruya yanıt veriyoruz: Çekimin takvimini ve maliyetini ne belirler? Birkaç kilometre arayla yapılacak iki uçuş neden çok farklı hazırlıklar gerektirir?
Planlamaya çekim listesinden önce konumla başlıyoruz
Havadan çekim talebi geldiğinde önce kesin koordinatları kontrol ediyoruz. ENAIRE'nin dron harita portalında ve UAS coğrafi bölgeler sayfasında yayımlanan UAS coğrafi bölgelerini, o bölge için geçerli uyarıları ve duyuruları inceliyoruz. Posta kodu yeterli değil. Yolun bir tarafındaki tesis kısıtlı bir bölgede kalırken karşısındaki tesis sınırın dışında olabilir. Bu fark, çekimin olağan bir uçuş günü mü yoksa hava trafik hizmetleri sağlayıcısıyla koordinasyon gerektiren bir operasyon mu olacağını belirler.
Bu nedenle tekliften önce koordinatları, hedeflenen uçuş yüksekliğini ve yaklaşık saat aralığını istiyoruz. Bu üç bilgi olmadan hazırlanan fiyat, gerçek uçuşun gerekliliklerini karşılamayabilir.
Hava sahası koordinasyonunda hangi işlemler var?
Bu yazı hukuki danışmanlık içermez. Havadan çekimleri nasıl planladığımızı ve fiyatlandırdığımızı anlatır. Tesisinizde hangi şartların geçerli olduğuna ilişkin son değerlendirme, yetkili kurumlara ve kendi danışmanlarınıza aittir.
Hava seyrüsefer hizmetleri sağlayıcısıyla koordinasyon gereken bir uçuş, önceki akşam gönderilecek tek bir formla hazırlanamaz. Kontrollü hava sahasında 517/2024 sayılı Kraliyet Kararnamesi madde 42, koordinasyonsuz yalnızca dar bir uçuş grubuna izin verir. Diğer uçuşlar operasyonel risk değerlendirmesine dayanarak madde 43 uyarınca hava trafik hizmetleri sağlayıcısıyla koordine edilir. Sağlayıcı uçuş şartı olarak uçuş planı, çift yönlü telsiz, ışık veya transponder isteyebilir (madde 43.6). ENAIRE, dosyayı PLANEA platformunda iki aşamada ele alır; aşamalar PLANEA COOP iyi uygulamalar rehberinde açıklanır. Emniyet aşamasında risk değerlendirmesi ve operatör kayıt belgesi sunulur; emniyet birimi koordinasyonu başlatır. Faaliyet aşamasında uçuş ayrıntıları bildirilir; hava sahası koordinasyon birimi uçuş şartlarını belirler.
ENAIRE bu işlemler için asgari başvuru süresi yayımlar. Daha geç gönderilen bir dosyanın, istenen uçuş aralığından önce sonuçlanacağı varsayılamaz. Kurum ayrıca hava veya lojistik kaynaklı ertelemelerde yeni koordinasyon açmamak için planlanan tarihlere birkaç ek gün katılmasını önerir. Süreleri ve her süreden sorumlu kurumu izinler yazımızda ayrı ayrı açıklıyoruz. Buradaki koordinasyon adımlarını yayımdan önce AESA ve ENAIRE'nin yayımladığı prosedürlerle karşılaştırdık; kontrol tarihi 16 Ekim 2026'dır. Her projede bu şartları yeniden kontrol ediyoruz.
Üç planlama grubu ve izin tarihi veremememizin nedeni
Havadan çekim teklifini kesin bir izin tarihi vaat ederek hazırlamıyoruz. İşi, karşılanması gereken şartlara göre üç planlama grubundan birine yerleştiriyoruz. Özel kategoriye giren ve AESA operasyon izni gerektiren uçuşlarda, 517/2024 sayılı Kraliyet Kararnamesi madde 64, AESA'ya karar için en fazla altı ay tanır ve idarenin yanıt vermemesini olumsuz sonuç sayar. Başvurunun kendisi AESA özel kategori işlem sayfasında açıklanır. Yanıtsız başvuruyu onay kabul ederek uçuş planlayamayız. Bu nedenle izin için garantili tarih veremiyoruz.
Planlamada kullandığımız üç grup şöyle:
- Koordinasyon gerektirmeyen uçuşlar. Konum kontrollü hava sahasının, kentsel dokunun ve kısıtlı bölgelerin dışındadır. Uçuş açık kategori sınırlarına uyar. Takvimi esas olarak hava koşulları ve saha erişimi belirler; çekim günü diğer fotoğraf çekimleri gibi planlanabilir.
- Koordinasyon gereken uçuşlar. Konum bir kontrol bölgesinde veya havaalanına bağlı bir bölgededir ve uçuş için koordinasyon gerekir. Dosyayı ilgili hizmet sağlayıcısına göndeririz. Çekim gününü, sağlayıcının belirlediği şartlar netleşince kesinleştiririz. Burada tarih yalnızca ekibimizin uygunluğuna bağlı değildir.
- Kısıtlı bölgelerdeki uçuşlar. Savunma amaçlı bir kısıtlama, görüntü almaya ilişkin ayrı bir izin veya tahsis edilmiş hava sahası devreye girer. İzin, kısıtlamadan sorumlu kurumdan önceden alınmalıdır; yanıt gelmemesi onay sayılmaz. Hazırlık, koordinasyon gereken diğer uçuşlardan daha uzun sürer. Sabit teslim tarihiyle havadan çekim talebi uyuşmuyorsa bunu sonuçsuz bir denemeden sonra değil, teklif aşamasında açıkça söyleriz.
Uçuşun hazırlık süresini neler uzatır?
Aşağıdaki etkenler planı en sık değiştiren başlıklardır. Birlikte değerlendirilmeleri gerekir. Havaalanına yakın bir çatıyı, bir sokağın üzerinden, günün ilk ışığında çekmek istediğinizde her şart aynı uçuş dosyasına eklenir.
- Kontrollü bir havaalanına yakınlık. Uçuşu koordinasyon gereken gruba taşıyan başlıca etkenlerden biridir. Yakınlığı, yerden bakınca gökyüzünün sakin görünmesine göre değil, yayımlanmış bölge sınırlarına göre değerlendiririz.
- Kentsel yerleşim üzerinde uçuş. Yapılar ve içlerindeki insanlar, dosyaya kendi süresi ve şartları olan ayrı bir idari işlem ekleyebilir (517/2024 sayılı Kraliyet Kararnamesi madde 40). Hava aracına ve uçuş biçimine ilişkin koşullar da değişebilir. İlgili kurumları ve kuralları izinler yazımızda açıklıyoruz.
- Askerî ve devlete ait hava sahaları. Madrid çevresinde sivil meydanlarla birlikte askerî ve devlete ait meydanlar da bulunur. Bu hava sahalarındaki izinleri, kontrolü elinde tutan kurumdan uçuştan önce alırız. İzin gelmeden çekim tarihi planlamayız.
- Kadraja girecek alanlar. Bazı lokasyonlarda yalnızca uçuş değil, görüntü almak da kısıtlıdır (1180/2018 sayılı Kraliyet Kararnamesi, Reglamento del aire; 517/2024 madde 38; AIC Nacional 01/26). Uçuş diğer şartları karşılasa bile fotoğraf ve video için ayrıca izin gerekebilir.
- Yükseklik ve uçuş biçimi. Binaya yakın uçarak cepheyi görüntülemekle çalışan bir tesisin üzerinde tur atmak aynı hazırlığı gerektirmez. Uçuş dosyasını çekimin biçimine göre hazırlarız.
- İstenen ışık. Gün doğumu veya mavi saat çekimi, onaylı uçuş aralığının içindeki birkaç dakikaya bağlı olabilir. Böyle bir talepte, çekim günündeki gecikmeyi karşılayacak esneklik azalır.
- Yerdeki insanlar ve faaliyetler. Çalışan bir fabrika, halka açık sokak veya etkinlik alanı ek yer emniyeti önlemleri gerektirir. Onaydan önce bu önlemleri dosyada tanımlamak gerekir.
Maliyeti hangi işler oluşturur?
Hava aracı, havadan çekimin görece düşük maliyetli kısmıdır. Madrid'de kurallara uygun bir uçuşun maliyetini büyük ölçüde şu hazırlıklar belirler:
- Planlama süresi. Bölge kontrolleri, risk değerlendirmesi, dosyanın hazırlanması ve hizmet sağlayıcısıyla yazışmalar çalışma gerektirir. Hava koşulları uçuşa izin vermese de bu işler yapılmış olur.
- Yetkin ekip. AESA operatör kaydı ve 2019/947 sayılı AB Tüzüğü kapsamındaki A1/A2/A3 uzaktan pilot yeterlilikleri temel hazırlığın parçasıdır. Kuleyle telsiz haberleşmesi gereken uçuşta, bu görevi üstlenen ekip üyesinin radiofonista yeterliliği de bulunmalıdır (517/2024 madde 34).
- İkinci uçuş aralığı. Koordine edilmiş bir saat aralığı, bulut tabanı veya kuleden gelen talimat nedeniyle kullanılamayabilir. Yeniden denemenin maliyeti, mevcut şartların sonraki bir aralığı da kapsamasına veya dosyanın yeniden açılmasının gerekmesine bağlıdır.
- Sahada hazır bekleme. Koordinasyon gereken uçuşlarda ekip, izinli saat aralığından çok önce sahada hazır olur. Uçuşa izin verildiğinde hazırlığa başlamak, ayrılan zamanı kaybettirebilir.
- Yerden çekim alternatifi. Yüksek bir noktadan veya uzun odaklı objektifle yapılan yer çekimleri, birçok havadan çekim talebinin bir bölümünü hava sahası dosyası olmadan karşılayabilir. Bu seçeneği dron uçuşuyla birlikte fiyatlandırırız. Böylece uçuş yapılamadığında maliyeti önceden bilinen bir alternatif hazır olur.
Bu sayfada sabit fiyat yayımlamıyoruz. Koordinatları bilmeden verilecek fiyat, sizin uçuşunuzun gerektirdiği hazırlığı yansıtmaz.
Tarih kesinleştikten sonra ne değişebilir?
Koordinasyonun tamamlanması, uçuşun mutlaka yapılacağını garanti etmez. İzin sonrasında yeni havacılık duyuruları, yani NOTAM'lar yayımlanabilir. Hava koşulları izinli bir uçuşu engelleyebilir. Çekim günü hava trafik kontrolünden gelen talimat, önceden kararlaştırılan şartların önüne geçer. Planlama bu olasılıkları hesaba katmalıdır. Dron çekimini kesin ve değişmez bir aşama saymak, projenin başka bir bölümünde daha büyük gecikmeye yol açabilir.
Bu nedenle koordinasyon gereken her uçuş için aynı ziyarette uygulanabilecek bir yerden çekim alternatifi hazırlarız. Uçuş iptal olursa tüm ziyaret boşa gitmez. Çekim listesini de diğer işlerin dronu beklemeyeceği şekilde sıralarız.
İlk görüşmeden önce hangi bilgileri göndermelisiniz?
İlk görüşmede uçuşu hangi grupta planlayacağımızı belirlemek için çoğu zaman şu beş bilgi yeterlidir:
- Çekim yapılacak yerin kesin koordinatları veya haritadaki işareti. Şirket merkezinin posta adresi yeterli değildir.
- Kadrajda neyin görünmesi gerektiği, yaklaşık çekim yönü ve yüksekliği.
- Yönetim kurulu toplantısı, rapor veya lansman gibi ertelenemeyen bir teslim tarihi bulunup bulunmadığı.
- Ekibin çalışacağı zemine giriş iznini kimin verdiği. Saha erişimi, hava sahası izninden ayrı bir konudur.
- Tesiste hassas veya görüntülenmesi kısıtlı bir alan bulunup bulunmadığı. Bu bilgi yalnızca kadrajı değil, başvuru dosyasını da etkiler.
Bu bilgilerle genellikle aynı görüşmede planlama grubunu, yerden çekim alternatifini ve dron çekiminin projenizin mevcut aşamasına mı yoksa sonraki aşamasına mı uygun olduğunu açıklayabiliriz.
Süreci biz üstleniyoruz
İzin koordinasyonunu çekimin bir parçası olarak biz takip ediyoruz. Bölge değerlendirmesi, hizmet sağlayıcısına gönderilecek dosya, savunma bölgesi veya görüntü kısıtlaması nedeniyle gereken ek işlemler için sizi kurumlar arasında yönlendirmiyoruz. Talebin takvime uymadığını, ekip sahada beklerken öğrenmek yerine teklif aşamasında netleştiriyoruz.
Hava fotoğrafçılığı ve dron çekimleri sayfamızda havadan ürettiğimiz fotoğraf ve videoları, endüstriyel fotoğrafçılık sayfamızda ise bunlarla birlikte planladığımız yer çekimlerini bulabilirsiniz. İlk değerlendirme için koordinatları ve son teslim tarihinizi göndermeniz yeterli.